Bliskie spotkania z dzikimi zwierzętami

[Kaima]

WILK jaki jest, każdy widzi...



Wilk to drapieżnik, o którym wszyscy słyszeli, lecz niewielu miało okazję zobaczyć go na wolności. W Polsce jest zwierzęciem tak rzadkim, że objęto go ochroną gatunkową. Wilk uwielbia przestrzeń, zamieszkując głównie gęste lasy, tereny podmokłe, rozległe równiny oraz obszary wysokogórskie. Jest również przodkiem psa domowego, jednakże wykazuje się większą siłą, wytrzymałością, a także posiada bardziej wyostrzone i czułe zmysły.

Niezwykłe jest także podglądanie tych zwierząt w ich naturalnym środowisku. Wilki prowadzą życie rodzinne i gromadzą się w stada. Wilcze stada, znane jako watahy, mogą składać się z kilkunastu osobników i zajmują przestrzeń od 100 do 300 km˛ - co odpowiada mniej więcej powierzchni jednej lub dwóch gmin w Polsce.
W skład watahy wchodzi m.in.:
samiec, nazywany basiorem, samica - wadera,oraz ich potomstwo z dwóch kolejnych miotów.

Władzę w stadzie sprawuje najmocniejsza para dorosłych wilków, zwana parą alfa. Wszyscy członkowie stada mają swoje miejsce i role, a posłuszeństwo wobec przywódców jest normą. Co więcej, te dwa osobniki, czyli basior i wadera, łączą się w związek na całe życie i jako jedyne z całego stada mają prawo się rozmnażać. Pozostałe osobniki to przede wszystkim potomkowie pary rodzicielskiej, które dzięki sile swoich zębów ustalają między sobą swoją pozycję. Wadera rodzi młode w wykopanej przez siebie norze, wykrocie lub w skalnej szczelinie. Karmiąc je przez pierwszy miesiąc mlekiem i nadtrawionym mięsem.



Wilki, tak samo jak psy, mają genialną zdolność komunikacji między sobą. Porozumiewają się za pomocą różnorodnych dźwięków, takich jak wycie, warczenie, skomlenie i popiskiwanie. Dodatkowo komunikują się poprzez odpowiednie ułożenie ciała. Zadowolony wilk sygnalizuje swój nastrój przez radosne machanie ogonem, a w uśmiechniętym pysku można zobaczyć wysunięty język. Gdy są zaniepokojone, stawiają uszy, a ich sierść jeży się na grzbiecie. Także, podobnie jak ludzie, wilki doświadczają strachu, co objawia się poprzez odpowiednie ułożenie, przytulanie uszu i ogona do ciała, a także kurczeniem się w kłębek.
Te drapieżniki dzień spędzają w ukryciu, zaś na łowy wyruszają po zmierzchu. W poszukiwaniu zdobyczy przebiegają średnio 20 km w ciągu doby. Dużo? Otóż niezupełnie. Wilki w ciągu jednego dnia są w stanie pokonać dystans nawet 160 km.



Latem na przykład żywi się lisami, zającami, a nawet ptakami, żabami i jaszczurkami. Zimą z kolei wraz ze swoim stadem poluje na jelenie i sarny, ale najczęściej jego ofiarą padają zwierzęta chore, stare, zranione lub osłabione. Nie pogardzi również padliną. Wilki nie odmawiają sobie również deserów - chętnie konsumują owoce i runo leśne. Wygłodniałe drapieżniki mogą podchodzić w pobliże ludzkich osad zwabione zapachem zwierząt hodowanych. Jeżeli bydło czy owce nie będą właściwie dopilnowane (zamknięte lub zabezpieczone) może się zdarzyć, że wilk je zaatakuje. Najprawdopodobniej temu właśnie faktowi, wilki zawdzięczają złą sławę. Należy jednak pamiętać, że wilk nigdy nie poluje dla przyjemności, a robi to jedynie z głodu i po to, by przeżyć. Samego człowieka zaś unika i kiedy tylko może, a najczęściej właśnie tak się dzieje, to schodzi mu z drogi.

(za "Gazetą Lubuską")

[Kaima]

Ciekawostki o wilku:

- Wilk jest bezpośrednim przodkiem psa.
- Samiec alfa oraz samica alfa łączą się w parę zwykle na całe życie.
- Wilki mają doskonały węch, potrafią wyczuć swoją ofiarę z odległości 2,5 km.
- Wilki są daltonistami- rozpoznają głównie kolor szary, żółty i niebieski.
- Wilki widzą lepiej w nocy, za dnia widzą gorzej niż ludzie.
- Podczas polowania potrafi biec z prędkością do 50 - 60 km/h.
- Wilcze wycie słyszą nawet z odległości 10 km.
- Terytorium wilczej watahy wynosi od 90 - 400 km2, w Skandynawii nawet do 2 000 km2.
- Wokół wilczej nory wyznacza się strefę ochronną (500 m) w okresie 01.04.-15.07.
- Penetrując swoje terytorium potrafią dziennie przebyć dystans nawet do 20 km.

Podobieństwo wilka do psa - jak rozróżnić?
Na pierwszy rzut oka trop wilka i psa może wyglądać podobnie. W praktyce jednak te różnice są dość wyraźne.



Trop wilka jest bardziej wydłużony i zwarty. Pazury są ułożone prosto do przodu, a linia łącząca wewnętrzne krawędzie opuszek palców często tworzy regularny kształt litery „X”.

Trop psa ma zwykle kształt bardziej okrągły. Opuszki palców są rozstawione szerzej, pazury ułożone pod różnym kątem, a linia łącząca opuszki daje kształt przypominający „U”.

Ponadto, wilki często idą w jednym śladzie (single file) i stawiają łapy w ślady poprzedników - dzięki temu trop może wyglądać, jakby przeszedł tylko jeden osobnik.
Dopiero na rozstajach dróg, gdy osobniki rozchodzą się i sprawdzają kierunki, można zobaczyć więcej odcisków i oszacować liczbę. To naturalna strategia oszczędzania energii i zachowania dyskrecji.

W myśliwskim żargonie...
Myśliwi na oczy wilka mówią lampy. Wietrznik to nos wilka, latarnia - łeb wilka, polano - ogon wilka, kłańce - zęby, jazgot to po prostu wilcze ujadanie. Wataha to oczywiście rodzina wilcza, wadera - samica, a basior - dorosły samiec. Z kolei dużego, starego wilka nazywają kobylarzem.

[Kaima]

Gdzie ukrył się wilk?

[Kaima]

[Kaima]

Po mrozach i śniegach przyszedł czas na odwilż w Bieszczadach. Leśnicy z Nadleśnictwa Baligród ostrzegają przed spotkaniem z niedźwiedziami, które wybudziły się ze snu.



Co zrobić w przypadku spotkania niedźwiedzia? Przede wszystkim, jak podkreśla Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie (RDOŚ), najważniejsze jest zachowanie spokoju. Panika może sprowokować zwierzę do ataku. „Przede wszystkim nie należy panikować i nie zbliżać się do niedźwiedzia!” – apelują eksperci z RDOŚ. Jeśli zauważymy niedźwiedzia z daleka, nie krzyczmy i nie wykonujmy gwałtownych ruchów. Jeśli zwierzę nie jest świadome naszej obecności, należy wycofać się cicho i powoli, obserwując jednocześnie jego reakcję. Unikajmy bezpośredniego kontaktu wzrokowego, który dla zwierząt jest sygnałem agresji.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku spotkania młodych niedźwiedzi. „Jeśli spotkasz młodego ciekawskiego niedźwiedzia, pamiętaj, że jego matka prawdopodobne jest w pobliżu. Zawróć i opuść miejsce drogą, którą przyszedłeś” – radzi RDOŚ. Matka niedźwiedzica, broniąc swoje młode, może być szczególnie niebezpieczna. W takiej sytuacji najlepiej jest oddalić się jak najszybciej, nie prowokując zwierzęcia.
Jeśli niedźwiedź zaczyna się zbliżać, należy pozostać na swoim miejscu i odzywać się spokojnym głosem. „Podczas bliskiego spotkania nie patrz drapieżnikowi w oczy (dla zwierząt to sygnał agresji). Jeśli niedźwiedź się zbliża, pozostań na swoim miejscu i odzywaj się spokojnym głosem. Jeśli się zatrzyma - zwiększ dystans wycofując się powoli. Postaraj się zejść mu z drogi. Być może tylko tego oczekuje” – informuje RDOŚ. Wycofywanie się powinno być powolne i ostrożne, aby nie sprowokować zwierzęcia do ataku.

W sytuacji, gdy niedźwiedź jest rozdrażniony i wydaje się gotowy do ataku, najważniejsze jest zasygnalizowanie mu swoich pokojowych intencji. „Jeśli niedźwiedź jest rozdrażniony, może zaatakować, należy jak najszybciej zasygnalizować mu swoje pokojowe intencje. Mów głośno, nie rób żadnych gwałtownych gestów. Opuść miejsce spokojnie, nigdy nie biegnij! Szarżujący niedźwiedź często chce tylko przestraszyć intruza, wycofa się zanim dojdzie do bezpośredniego kontaktu. Fizyczne ataki są rzadkością” – podaje RDOŚ. Bieganie może sprowokować niedźwiedzia do pościgu, dlatego należy unikać tego za wszelką cenę.
Jeśli wszystkie inne metody zawiodą i dojdzie do bezpośredniego ataku, należy spróbować odwrócić uwagę niedźwiedzia, rzucając przed siebie jakiś przedmiot, np. plecak lub kurtkę. Jeśli to nie pomoże, jedynym wyjściem może być udawanie martwego. „Gdy widzisz, że dojdzie do bezpośredniego ataku, postaraj się odwrócić uwagę niedźwiedzia, kładąc przed sobą jakiś przedmiot (plecak, kurtkę, coś znacznego)” – radzi RDOŚ.
Autor - Agnieszka Przystaś

[Kaima]

Nietypowe spotkanie w Leśnictwie Kania na Pomorzu Zachodnim. Dwa młode rysie spotkał podleśniczy Piotr Nowak, kiedy zwierzęta wygrzewały się na słońcu na drodze przy lesie.



Osobniki na zdjęciu to pierwsze młode rysi reintrodukowanych na tamtych terenach przez Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze.

Ryś euroazjatycki jest największym dziko żyjącym kotem w Polsce i jednocześnie jednym z najrzadszych drapieżników. Najliczniejsze populacje występują w Karpatach oraz w północno-wschodniej części kraju, głównie w Puszczy Białowieskiej, Knyszyńskiej i Augustowskiej. Rysie preferują rozległe, spokojne kompleksy leśne, gdzie mają dobre warunki do polowania i ukrycia się przed człowiekiem.

Czy ryś jest groźny dla człowieka?
Ryś jest zwierzęciem skrytym i niezwykle ostrożnym. Kontakty z ludźmi należą do rzadkości, ponieważ drapieżnik ten unika obecności człowieka. W naturalnych warunkach nie stanowi zagrożenia dla ludzi, a przypadki agresji są praktycznie nieznane. Nawet podczas niespodziewanego spotkania ryś zazwyczaj szybko się oddala.

Autor: Danuta Pałęga

[Kaima]

Dzisiaj podano w telewizji, że te dwa młode rysie straciły matkę i nie wiadomo, czy dadzą radę same przeżyć.

[Kaima]

Jan Chryzostom...

Jan Chryzostom Pasek był XVII-wiecznym polskim szlachcicem, autorem słynnych Pamiętników, które stanowią cenny zapis obyczajowości i języka epoki.

Jesienią w ogrodach pałacu w Łazienkach Królewskich zamieszkał borsuk. Zwierzę najprawdopodobniej przywędrowało do parku znad Wisły. Łazienki Królewskie leżą w pobliżu rzeki i stanowią ważny korytarz migracyjny dla wielu gatunków. Borsuk mógł przemieszczać się wzdłuż jej koryta, a następnie Kanałem Piaseczyńskim dotrzeć do ogrodów pałacowych. Nowy lokator nie musiał samodzielnie budować schronienia — zastał gotową norę wykopaną wcześniej przez lisy. Dokładna lokalizacja nie jest ujawniana, aby zapewnić zwierzęciu spokój.
Choć w Łazienkach wcześniej obserwowano już kuny i łasice, pojawienie się borsuka jest pierwszym takim przypadkiem. Zdaniem specjalistów świadczy to o wysokiej bioróżnorodności terenu i ważnej funkcji ekologicznej, jaką pełni park.
Borsuk jest największym przedstawicielem rodziny łasicowatych w Polsce. To zwierzę wszystkożerne — jego głównym pokarmem są dżdżownice, lecz chętnie zjada także owoce, grzyby czy drobne ssaki. W ciągu jednej nocy potrafi spożyć nawet ponad 200 dżdżownic.
Borsuki prowadzą życie rodzinne i są zwierzętami towarzyskimi. Ich rozbudowane nory, przekazywane z pokolenia na pokolenie, mogą służyć przez kilkadziesiąt lat. Zazwyczaj mają kilka wejść połączonych siecią podziemnych korytarzy.
Zimą borsuki zapadają w sen zimowy, choć nie jest on całkowicie ciągły — podczas cieplejszych dni mogą opuszczać swoje kryjówki i wychodzić na powierzchnię.



Borsuk w stołecznym parku wzbudził sensację w mediach społecznościowych. Z tego powodu władze Łazienek Królewskich zorganizowały w sieci głosowanie, które pozwoliło wyłonić nowe imię dla czarno-białego ssaka.
Wśród finalnych propozycji znajdował się: Borys, Henio i Jan Chryzostom w Pasek. Ta ostatnia przypadła do gustu wielbicielom dzikich zwierząt najbardziej.
Imię zobowiązuje… Skoro już mamy Jana Chryzostoma, to może czas na "Pamiętniki borsuka z Łazienek"?