senior.pl - aktywni w każdym wieku

W 1801 roku w Wilnie otwarto Cmentarz na Rossie. Cmentarz, usytuowany na peryferiach miasta, wśród malowniczych wzgórz, należy do najstarszych nekropolii w Europie i jest jednym z czterech polskich cmentarzy narodowych.

W 1840 roku w Wielkiej Brytanii w obiegu oficjalnym pojawiły się pierwsze znaczki pocztowe. Znaczki były czarne i mały wartość jednego pensa - stąd nazwa Penny Black. Przedstawiony był na nich wizerunek królowej Wiktorii.

W 1856 roku urodził się Zygmunt Freud, austriacki neurolog, twórca psychoanalizy. Był pierwszym, który wskazał, że nieświadome i irracjonalne procesy mogą odgrywać istotną rolę w motywowaniu zachowania człowieka, a doświadczenia wczesnego dzieciństwa mogą mieć decydujący wpływ na właściwości psychiczne dorosłego człowieka. Zmarł w 1939 r.

W 1889 roku w Paryżu otwarto Wystawę Światową, podczas której udostępniono publiczności wieżę Eiffla i zaprezentowano pierwszy samochód marki Benz.

W 1918 roku urodził się Stanisław Grzesiuk, pisarz i pieśniarz Warszawy, autor: "Pięć lat kacetu", "Boso ale w ostrogach", "Na marginesie życia". (zm. 21.01.1963)

W 1945 roku 1. Dywizja Pancerna generała Stanisława Maczka wkroczyła do Wilhelmshaven w Niemczech. Zdobyciem miasta zakończyła swój szlak bojowy.

W 1994 roku pod kanałem La Manche został otwarty tunel łączący Wielką Brytanię z Francją. W uroczystości uczestniczyła królowa Wielkiej Brytanii Elżbieta II i prezydent Francji Francois Mitterand.

W 2023 roku odbyła się koronacja króla Karola III i jego małżonki Kamili.

W 1348 roku w Pradze z inicjatywy cesarza Niemiec i króla Czech Karola Czwartego został założony Uniwersytet, który nosi imię władcy. Jest to najstarsza uczelnia wyższa w Europie Środkowej.

W 1794 roku Tadeusz Kościuszko wydał Uniwersał Połaniecki - akt prawny mający na celu poprawę sytuacji chłopów pańszczyźnianych.

W 1795 roku francuskie Zgromadzenie Narodowe ustanowiło wzorzec jednostki długości - metr. Przyjęto, że jeden metr odpowiada dziesięciomilionowej części ćwierci południka Ziemi przechodzącego przez obserwatorium paryskie.

W 1949 roku Sejm Ustawodawczy przyjął ustawę o likwidacji analfabetyzmu.

W 1981 roku w Chicago, w stanie Illinois, zmarł Krzysztof Klenczon, piosenkarz, gitarzysta, kompozytor, muzyczny samouk. Członek zespołów „Niebiesko-Czarni”, „Pięciolinie”, „Czerwone Gitary” i „Trzy Korony”, autor przebojów: „Biały krzyż”, „Powiedz, stary gdzieś ty był”, „Kwiaty we włosach”, „Jesień idzie przez park”, „Wróćmy na jeziora”, „10 w skali Beauforta”, „Port” i in. Na cześć muzyka w Szczytnie odbywa się Ogólnopolski Konkurs Piosenki imienia Krzysztofa Klenczona. Urodził się 30 stycznia 1942 roku.

W 1995 roku w Warszawie oddano do użytku pierwszy odcinek metra, od stacji Kabaty na południowym krańcu miasta do stacji Politechnika. Budowa trwała 12 lat.

W 2004 roku zginął w Iraku Waldemar Milewicz - dziennikarz telewizyjny, korespondent wojenny. Za swoją pracę otrzymał wiele nagród m.in. czterokrotnie został wyróżniony przez Prezesa Telewizji Polskiej, otrzymał tytuł Dziennikarza Roku, był laureatem Wiktora, Polskiego Pulitzera, Telekamery i nagrody Grand Press. Johns Hopkins University przyznał mu nagrodę SAIS-Ciba Prize for Excellence in Journalism. (ur. w 1956 r.)

W 2014 roku prorosyjscy separatyści zajęli budynek administracji obwodu donieckiego i rady miasta w Doniecku i ogłosili powstanie Donieckiej Republiki Ludowej.

W 1079 roku zginął Stanisław ze Szczepanowa - biskup krakowski, jeden z przywódców opozycji przeciwko Bolesławowi II Śmiałemu. Według przekazu Wincentego Kadłubka, został zamordowany na stopniach ołtarza na Skałce w Krakowie. W 1253 roku kanonizowany.

W 1886 roku farmaceuta z Atlanty John S. Pemberton opracował recepturę napoju orzeźwiającego, który nazwał Coca-Colą.

W 1892 roku urodził się Stanisław Sosabowski, generał, współorganizator polskiej pierwszej Samodzielnej Brygady Spadochronowej w Szkocji. Dowodził nią w bitwie pod Arnhem. Zmarł w Wielkiej Brytanii w 1967 roku.

W 1943 roku w bunkrze przy ulicy Miłej w Warszawie zginął śmiercią samobójczą Mordechaj Anielewicz. Wraz z nim odebrali sobie życie pozostali przywódcy powstania w warszawskim getcie. Od 2 grudnia 1942 roku Anielewicz był komendantem Żydowskiej Organizacji Bojowej. 19 kwietnia 1943 roku stanął na czele powstania. (ur. 1919)

W 1945 roku nastąpiła kapitulacja III Rzeszy - końcowy akcent II wojny światowej w Europie. Akt wszedł w życie 8 maja 1945 o 23:01 czasu środkowoeuropejskiego, czyli 9 maja o 1:01 czasu moskiewskiego. Dzień wcześniej, 7 maja 1945, podpisano pierwszą kapitulację nazwaną później wstępnym protokołem kapitulacyjnym.

W 1948 roku w Hadze rozpoczął się Kongres Europejski, na którym podjęto decyzję o utworzeniu Rady Europy i przyjęto deklarację przyszłej zjednoczonej Europy, tak zwaną Rezolucję Haską.

W 1953 roku biskupi polscy skierowali do rządu PRL list, który przeszedł do historii pod nazwą "Non possumus", tzn: "nie możemy... (tego cośmy widzieli i słyszeli nie mówić”). Jest to łacińska sentencja stosowana w nawiązaniu do słów apostołów Piotra i Jana, którymi mieli odpowiedzieć na zarzuty Sanhedrynu zabraniającego im działalności chrześcijańskiej.
"Non possumus" episkopatu polskiego było wyrazem braku zgody dla podporządkowania się Kościoła władzom świeckim.

W 2025 roku amerykański kardynał Robert Prevost został wybrany 267. papieżem i przyjął imię Leon XIV.

W 1502 roku Krzysztof Kolumb wyruszył z Kadyksu w Hiszpanii w czwartą i ostatnią podróż na odkryty przez siebie w 1492 roku kontynent amerykański. Wyprawa trwała do 1504 roku.

W 1893 roku Thomas Alva Edison zaprezentował kinetoskop - urządzenie służące do wyświetlania ruchomych obrazów.

W 1924 roku urodził się Bułat Okudżawa - rosyjski bard i pieśniarz, kompozytor, autor poezji, powieści i popularnych ballad. (zm. 12.06.1997)

W 1945 roku wojska polskie i radzieckie wyzwoliły obóz koncentracyjny w Sztutthofie koło Gdańska. Obóz funkcjonował od 2 września 1939 roku i był pierwszym i najdłużej istniejącym obozem tego typu na terenach wchodzących obecnie w granice Polski.

W 1950 roku minister spraw zagranicznych Francji przedstawił "Plan Schumana" dotyczący propozycji wspólnej koordynacji produkcji węgla i stali w RFN i Francji. Plan miał za zadanie ekonomicznie powiązać Francję i Niemcy tak, aby nowa wojna stała się niemożliwa z przyczyn ekonomicznych oraz podwyższyć stopę życiową społeczeństw. Był zalążkiem europejskiej integracji i przyczynił się do stworzenia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Obecnie dzień 9 maja jest oficjalnym symbolem Unii Europejskiej.

W 1966 roku Telewizja Polska wyemitowała pierwszy odcinek filmu "Czterej pancerni i pies" w reżyserii Konrada Nałęckiego.

W 1971 roku oficjalnie otwarto halę widowiskowo-sportową „Spodek” w Katowicach.

W 1987 roku w Lesie Kabackim pod Warszawą rozbił się pasażerski samolot Polskich Linii Lotniczych LOT Ił-62 "Tadeusz Kościuszko", lecący do Nowego Jorku z 183 osobami na pokładzie. Wszyscy pasażerowie i załoga zginęli.

W 1638 roku przyszły król Polski Jan Kazimierz Waza został aresztowany we Francji pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Hiszpanii. Zwolniono go po interwencji poselstwa Rzeczypospolitej w lutym 1640 roku.

W 1789 roku Francuz Jean-Pierre Blanchard odbył nad Warszawą pierwszy w Polsce lot balonem.

W 1883 roku w Kanadzie dokonano pierwszej operacji usunięcia wyrostka robaczkowego.

W 1940 roku Pierwszy Lord Admiralicji Winston Churchill został premierem Wielkiej Brytanii. Obejmując władzę, wygłosił słynne oświadczenie: "Nic innego nie mogę wam zaoferować poza krwią, potem i łzami".

W 1940 roku urodził się Chuck Norris, amerykański mistrz karate, aktor i producent filmowy, odtwórca między innymi tytułowej roli w telewizyjnym serialu "Strażnik z Teksasu". Zmarł w 2026 r.

W 1989 roku Parlament Europejski przyznał Lechowi Wałęsie Europejską Nagrodę Praw Człowieka.

W 1993 roku po 35 dniach i pokonaniu 600 kilometrów dwaj gdańscy polarnicy: Marek Kamiński i Wojciech Moskal zakończyli pierwszy marsz przez Grenlandię.

W 2005 roku w Berlinie odsłonięto Pomnik Pomordowanych Żydów Europy.

W 1573 roku we wsi Kamień pod Warszawą, w pierwszej w Polsce wolnej elekcji na króla wybrano Henryka Walezego z dynastii Walezjuszów. Zasiadał na tronie Polski niespełna 2 lata. Po śmierci kolejnego starszego brata uciekł do Francji, gdzie objął władzę jako Henryk III, ostatni Walezjusz na francuskim tronie.

W 1838 roku zmarł Jędrzej Śniadecki - lekarz, chemik, biolog i filozof, profesor i kierownik kliniki medycznej Uniwersytetu Wileńskiego. Jest twórcą polskiego słownictwa chemicznego i autorem pierwszego podręcznika chemii. Wprowadził pojęcie przemiany materii. Był pionierem wychowania fizycznego w Polsce. Urodził się 30 listopada 1768 roku.

W 1910 roku prezydent USA William Taft odsłonił pomnik Tadeusza Kościuszki w Waszyngtonie.

W 1936 roku wybudowany we włoskiej stoczni transatlantyk „Batory” przypłynął do Gdyni.

W 1955 roku na konferencji w Warszawie powołano Układ Warszawski - europejski sojusz wojskowo-polityczny ZSRR i państw od niego uzależnionych. Była to odpowiedź na przyjęcie Republiki Federalnej Niemiec do paktu NATO. Pakt podpisano14 maja 1955 roku w Warszawie. W wyniku rozpadu bloku socjalistycznego w Europie w 1989 roku nastąpiło rozwiązanie układu na posiedzeniu w Pradze w lipcu 1991 roku.

W 1958 roku w warszawskich Łazienkach odsłonięto odbudowany pomnik Fryderyka Chopina. Po raz pierwszy odsłonięty w 1926 roku, zniszczony w 1940 roku przez niemieckich okupantów.

W 1997 roku Garri Kasparow, mistrz świata w grze w szachy przegrał z komputerem Deep Blue skonstruowanym przez koncern IBM.

W 2005 roku Trybunał Konstytucyjny uznał Traktat akcesyjny do Unii Europejskiej za zgodny z Konstytucją RP.

W 2019 roku w serwisie YouTube odbyła się premiera filmu dokumentalnego "Tylko nie mów nikomu" w reżyserii Tomasza Sekielskiego.

W 1364 roku król Kazimierz Wielki podpisał akt erekcyjny dla "studium generale" w Krakowie, co dało początek Akademii Królewskiej, obecnie - Uniwersytet Jagielloński.

W 1926 roku Józef Piłsudski na czele oddziałów wojskowych zbuntowanych przeciwko rządowi, wkroczył do Warszawy. Był to początek tzw. przewrotu majowego, początek rządów sanacyjnych. W starciach walk zginęło 215 żołnierzy i 164 cywilów, a łączna liczba rannych wyniosła 900 osób. W nocy z 14 na 15 maja 1926 rząd premiera Wincentego Witosa podał się do dymisji. Ustąpił też ze stanowiska prezydent Stanisław Wojciechowski.

W 1935 roku zmarł Józef Piłsudski, marszałek Polski, Naczelnik Państwa, działacz niepodległościowy PPS, komendant 1 Brygady Legionów, minister spraw wojskowych, dwukrotny premier. Marszałek Piłsudski uznawany jest za jedną z najwybitniejszych postaci w historii naszego kraju. Został pochowany na Wawelu. W pierwszą rocznicę śmierci serce Józefa Piłsudskiego zostało złożone w grobie jego matki Marii na Cmentarzu na Rossie w Wilnie. Urodził się 5 grudnia 1867 roku.

W 1944 roku rozpoczął się polski szturm na Monte Cassino.

W 1970 roku na emigracji w Londynie zmarł generał Władysław Anders, polityk, twórca pierwszej Armii Polskiej w ZSRR. Był dowódcą 2 Korpusu Polskiego, który w 1944 roku brał udział w walkach o Monte Cassino i Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych w latach 1944 - 1945. Pozostając na emigracji kontynuował działalność polityczną, ukierunkowaną na zachowanie ciągłości konstytucyjnej Rządu Emigracyjnego w Londynie. W 1946 roku władze komunistyczne Polski odebrały mu stopień generała i polskie obywatelstwo, które przywrócono mu pośmiertnie w 1989 roku. Urodził się w 1892 roku.

W 1983 roku został zatrzymany, a następnie pobity przez funkcjonariuszy MO Grzegorz Przemyk - poeta, syn poetki Barbary Sadowskiej i Leopolda Przemyka. Na Na Starym Mieście w Warszawie świętował zdaną maturę. W wyniku pobicia zmarł 2 dni później. Pobicie Grzegorza nie było przypadkowe, była to represja w stosunku do matki chłopca, która była działaczką antykomunistyczną i należała do Prymasowskiego Komitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom.

W 1992 roku himalaistka Wanda Rutkiewicz wyruszyła na ostatnią wyprawę wysokogórską. 25 maja przekazano informację o jej zaginięciu w drodze na Kanczendzangę. Jej ciała dotychczas nie odnaleziono.

W 2008 roku zmarła Irena Sendler, działaczka społeczna, która ocaliła z holokaustu około 2 i pół tysiąca żydowskich dzieci. W 1965 roku Instytut Yad Vashem w Jerozolimie przyznał Irenie Sendlerowej tytuł Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, a w 1991 otrzymała honorowe obywatelstwo Izraela. (ur. 1910)

W 1901 roku urodził się Witold Pilecki - rotmistrz, współorganizator Tajnej Armii Polskiej, ochotnik do obozu w Oświęcimiu w 1939 roku, następnie współautor raportu oświęcimskiego. Był uczestnikiem Powstania Warszawskiego. Aresztowany 5 maja 1947 przez UB, został oskarżony o pełnienie funkcji "szefa wywiadu Andersa na Polskę" i skazany na śmierć. Wyrok wykonano 25 maja 1948 roku. W setną rocznicę urodzin w Warszawie na Żoliborzu odsłonięto pomnik Witolda Pileckiego.

W 1917 roku troje dzieci z wioski w pobliżu miasta Fátima w Portugalii miało doznać objawienia Matki Bożej.
W 2017 roku papież Franciszek dokonał w Fatimie kanonizacji dwojga z nich - bł. Franciszka i Hiacynty Marto.

W 1906 roku Maria Skłodowska-Curie została pierwszą kobietą w 650-letniej historii paryskiej Sorbony, która otrzymała tytuł profesora tej uczelni.

W 1969 roku Ryszard Szurkowski wygrał swój pierwszy w karierze etap Wyścigu Pokoju na trasie Warszawa-Łódź. Czterokrotnie (w latach 1970, 1971, 1973 i 1975) wywalczył pierwsze miejsce w Wyścigu Pokoju, a wielokrotnie był drugi i trzeci.

W 1981 roku na placu świętego Piotra w Rzymie dokonano zamachu na papieża Jana Pawła II. Zamachowiec - turecki ekstremista Mehmet Ali Agca, który ciężko ranił papieża, został skazany na dożywocie. Za swoje czyny odbywał karę we włoskich więzieniach przez 19 lat, po czym na prośbę papieża został ułaskawiony. Deportowany do Turcji przebywał w więzieniach do 2018 roku, kiedy to wyszedł na wolność.

W 1989 roku na placu Tiananmen w Pekinie rozpoczął się strajk głodowy kilku tysięcy studentów.

W 2005 roku papież Benedykt XVI zezwolił na rozpoczęcie procesu beatyfikacyjnego Jana Pawła II, udzielając dyspensy od pięcioletniego okresu oczekiwania od śmierci kandydata, jaki jest wymagany przez prawo kanoniczne.

W 2023 roku papież Franciszek ogłosił Prawo Fundamentalne Watykanu - najważniejszy akt prawny (konstytucja) regulujący ustrój prawny Watykanu. Wszedł w życie 7 czerwca 2023 r.

W 1900 roku nastąpiło otwarcie II Igrzysk Olimpijskich ery nowożytnej w Paryżu. W olimpiadzie po raz pierwszy wzięły udział kobiety i stanowiły 0,6 % uczestników. Igrzyska trwały do 28 października 1900 roku.

W 1922 roku reprezentacja Polski w piłce nożnej rozegrała pierwszy w historii mecz międzypaństwowy przed własną publicznością, przegrywając na Stadionie Cracovii z Węgrami 0:3.

W 1928 roku urodził się Ernesto "Che" Guevara, latynoamerykański rewolucjonista, organizator rewolucyjnej partii w Boliwii. Zmarł zamordowany w 1967 roku.

W 1943 roku Zygmunt Berling został mianowany dowódcą organizującej się w ZSRR 1 Dywizji Piechoty imienia Tadeusza Kościuszki.

W 1948 roku po wygaśnięciu mandatu brytyjskiego w Palestynie proklamowano powstanie państwa Izrael.

W 1955 roku państwa Europy środkowej podpisały w Warszawie traktat o przyjaźni, współpracy i pomocy wzajemnej, zwany Układem Warszawskim. Do paktu przystąpiły: Albania, Bułgaria, Czechosłowacja, Niemiecka Republika Demokratyczna, Polska, Rumunia, Węgry i Związek Radziecki. Układ rozwiązano w Pradze 1 lipca 1991 roku.

W 1998 roku zmarł Frank Sinatra, popularny piosenkarz i aktor. Liczne piosenki w jego wykonaniu: "Strangers in the Night", "That's life" trafiły na światowe listy przebojów. Za drugoplanową rolę w filmie "Stąd do wieczności" zdobył Oscara. Urodził się w 1915 roku.

W 2010 roku gwałtowne opady deszczu, które przeszły nad Polską w połowie maja, stały się przyczyną jednej z największych powodzi w historii Polski. W maju i w czerwcu poziom wody na Wiśle w wielu miejscach był wyższy, niż w czasie "powodzi tysiąclecia" w 1997 roku. Kataklizm dotknął nie tylko Polskę, ale również 7 innych krajów: Czechy, Słowację, Węgry, Ukrainę, Austrię, Niemcy i Serbię.

W 2022 roku 18-letni zwolennik białej supremacji Payton Gendron otworzył ogień do czarnoskórych osób przebywających w supermarkecie Tops Friendly Markets w Buffalo w stanie Nowy Jork, zabijając 10 i raniąc 3 z nich, po czym oddał się w ręce policji.

W 1845 roku urodził się Jan Czerski, geolog, paleontolog i geograf. Za udział w powstaniu styczniowym zesłany na Syberię. Dzięki pomocy geologa A. Czekanowskiego, również zesłańca, odbył studia i z ramienia Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego prowadził wiele wypraw badawczych we wschodniej Syberii. Opracował pierwszą mapę geologiczną wybrzeża Bajkału. Dla upamiętnienia jego wkładu w poznanie Syberii, jego nazwisko występuje w wielu nazwach geograficznych, np. Góry Czerskiego. Zmarł w 1892 roku.

W 1881 roku w niemieckim miasteczku Groß-Lichterfelde, (obecnie dzielnica Berlina) powstała pierwsza, eksperymentalna linia tramwaju elektrycznego, której twórcą był Werner Siemens. 10 lat później w niemieckim Halle uruchomiono pierwszą regularną linię.

W 1905 roku założono Las Vegas. Miasto oficjalnie nabyło prawa miejskie w 1911 roku. Pod koniec XX wieku, Las Vegas było najgęściej zaludnionym amerykańskim miastem powstałym w tymże stuleciu. Na świecie kojarzone jest przede wszystkim z grami hazardowymi, zakupami oraz wyszukanymi restauracjami i luksusowymi hotelami.

W 1956 roku Stanisław Królak jako pierwszy Polak wygrał kolarski Wyścig Pokoju.

W 1957 roku ukazało się pierwsze wydanie czasopisma dla dziewcząt „Filipinka”.

W 1997 roku zmarł Andrzej Drawicz, znakomity eseista, autor licznych książek i publikacji, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, działacz polityczny i społeczny, w latach 1989-1991 przewodniczący Komitetu ds. Radia i Telewizji. Urodził się w 1932 roku.

W 2020 roku dyrekcja stacji Program III Polskiego Radia anulowała wydanie nr 1998 "Listy przebojów Programu Trzeciego", w którym pierwsze miejsca zajęła piosenka Kazika Staszewskiego "Twój ból jest lepszy niż mój".
Było to ostatnie wydanie audycji nadawanej od 1982 roku. 22 maja 2020 – notowanie nr 1999, w którym ponownie wygrała piosenka „Twój ból jest lepszy niż mój”, nie zostało wyemitowane.

W 1575 pierwszy elekcyjny król Polski Henryk III Walezy po ucieczce do Francji został uznany za zbiegłego.

W 1657 roku w Janowie Poleskim został zamęczony przez Kozaków Andrzej Bobola – polski duchowny katolicki, jezuita, misjonarz, kaznodzieja, męczennik, święty Kościoła katolickiego, zwany apostołem Polesia oraz jeden z katolickich patronów Polski.

W 1901 roku urodził się Jan Wiktor Kiepura – polski śpiewak (tenor) i aktor. Cieszył się dużą popularnością na arenie międzynarodowej, odnosząc sukcesy na scenach czołowych teatrów świata, jak również w salach koncertowych. Równocześnie z karierą muzyczną, sporadycznie udzielał się aktorsko – wystąpił w 12 filmach muzycznych.

W 1929 roku po raz pierwszy wręczono nagrody amerykańskiej Akademii Filmowej, nazwane później Oscarami.

W 1943 roku po 28 dniach walki Niemcy wysadzili Wielką Synagogę na Tłomackiem. Był to symboliczny koniec powstania w getcie. Getto w Warszawie było największe w Europie. Przewinęło się przez nie nawet pół miliona więźniów. Cały teren dzielnicy żydowskiej po powstaniu metodycznie spalono i zrównano z ziemią.

W 1966 roku w Chinach rozpoczęła się tzw. rewolucja kulturalna - wielki ruch społeczno-polityczny zainicjowany przez Mao Zedonga, jako próba wyeliminowania politycznych rywali i wprowadzenia w życie własnych koncepcji ideologicznych (maoizmu).

W 1975 roku Telewizja Polska wyemitowała pierwszy odcinek serialu "Czterdziestolatek" w reżyserii Jerzego Gruzy. Przygody inżyniera Stefana Karwowskiego cieszyły się tak wielką popularnością, że w latach 90. doczekały kontynuacji w postaci (już nie tak popularnego) serialu "Czterdziestolatek. Dwadzieścia lat późnej". W roli głównej wystąpił Andrzej Kopiczyński.

W 1991 roku wraz z rozformowaniem Wojsk Ochrony Pogranicza rozpoczęła funkcjonowanie Straż Graniczna.

W 1920 roku urodziła się Zofia Rysiówna, jedna z najwybitniejszych aktorek filmowych i teatralnych. W czasie wojny działała w ruchu oporu, uczestniczyła w akcji odbicia Jana Karskiego z rąk gestapo ze szpitala w Nowym Sączu, więźniarka obozu koncentracyjnego w Ravensbrueck. Grała role teatralne w spektaklach: "Balladyna" J. Słowackiego, "Berenika" J. Racina, "Drzewa umierają stojąc" Cassony, "Tartuffe, czyli obłudnik" Moliera. Zmarła w 2003 roku.

W 1924 roku urodził się Kazimierz Dejmek, reżyser, aktor, dyrektor teatrów, minister kultury i sztuki, autor słynnej inscenizacji "Dziadów" w Teatrze Narodowym w 1968 roku. Zmarł w 2002 roku.

W 1939 roku Wincenty Witos ponownie (pierwszy raz w 1935 roku) został prezesem Stronnictwa Ludowego, zastępując na tym stanowisku innego znanego polityka ludowego Macieja Rataja.

W 1972 roku Bundestag ratyfikował układy PRL-RFN i ZSRR-RFN o podstawach normalizacji stosunków między państwami, a także m.in. do poszanowania wszystkich granic europejskich, w tym zachodniej granicy PRL i granicy RFN-NRD, i do niewysuwania w przyszłości roszczeń terytorialnych.

W 1978 roku szwajcarska policja aresztowała Polaka i Bułgara i znalazła na wskazanym przez nich polu kukurydzy koło Noville trumnę ze zwłokami Charliego Chaplina, którą 1 marca ukradli z cmentarza w Vevey w celu wymuszenia okupu od rodziny.

W 1989 roku Sejm PRL uchwalił nadanie osobowości prawnej Kościołowi katolickiemu, zagwarantował wolność wyznania oraz ustalił ubezpieczenia socjalne dla duchownych.

W 1990 roku Światowa Organizacja Zdrowia usunęła homoseksualizm z Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób. W 2004 roku dzień ten został ustanowiony Międzynarodowym Dniem Przeciw Homofobii (obecnie: Międzynarodowy Dzień Przeciw Homofobii, Transfobii i Bifobii), który ma zwrócić uwagę na wciąż obecne negatywne zachowania wobec osób o mniejszościowej orientacji płciowej.

W 2004 roku amerykańskim stanie Massachusetts zalegalizowano małżeństwa osób tej samej płci.

W 1868 roku urodził się Mikołaj II Romanow, ostatni car Rosji, w 1917 roku wraz z rodziną zamordowany przez bolszewików w Jekaterynburgu.

W 1910 roku zmarła Eliza Orzeszkowa, powieściopisarka i publicystka epoki pozytywizmu, propagowała hasła "pracy organicznej" i emancypacji kobiet. Autorka utworów "Nad Niemnem", "Marta", "Cham", "Dziurdziowie", "Meir Ezofowicz", "Pamiętnik Wacławy". Urodziła się w 1841 roku.

W 1920 roku urodził się Karol Wojtyła, metropolita krakowski, kardynał. Wybrany na papieża 16 października 1978 roku, przyjął imię Jan Paweł II. Był pierwszym od 455 lat papieżem pochodzącym spoza Włoch. Jego pontyfikat trwał ponad 26 lat. Opublikował między innymi 14 encyklik, ustanowił Światowy Dzień Chorego, Święto Miłosierdzia Bożego, zainicjował Światowe Spotkania Młodzieży. Wyniósł na ołtarze ponad 1800 osób. Zmarł 2 kwietnia 2005 roku. Został beatyfikowany 1 maja 2011 roku przez papieża Benedykta XVI, a 27 kwietnia 2014 roku kanonizowany.

W 1922 roku w swym pierwszym meczu międzynarodowym Legia Warszawa przegrała na własnym boisku z czeską Viktorią Žižkov 2:9.

W 1935 roku trumnę ze zwłokami marszałka Józefa Piłsudskiego, zmarłego 12 maja, złożono w krypcie na Wawelu. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyli duchowni wszystkich wyznań, korpus dyplomatyczny, przedstawiciele ugrupowań politycznych łącznie z opozycją, marszałek i premier Francji oraz premier Niemiec.

W 1944 roku żołnierze 2 Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Władysława Andersa zdobyli Monte Cassino. Twierdzę próbowały zdobyć w trzech bitwach wojska amerykańskie, brytyjskie, hinduskie i nowozelandzkie. Zwycięstwo otworzyło armiom sprzymierzonym drogę na Rzym. W walkach zginęło blisko tysiąc Polaków, 2930 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych.

W 1961 roku na 14. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes nagrodę specjalną otrzymał film Jerzego Kawalerowicza " Matka Joanna od Aniołów".

W 2009 roku Kinga Baranowska weszła na szczyt Kanczendzongi w Himalajach, dzięki czemu Polska została pierwszym krajem, którego himalaistki (Anna Okopińska, Halina Krüger-Syrokomska, Wanda Rutkiewicz, Krystyna Palmowska, Anna Czerwińska, Ewa Panejko-Pankiewicz, Kinga Baranowska) zdobyły wszystkie 14 ośmiotysięczników.

W 1480 roku zmarł Jan Długosz - historyk, kanonik krakowski, wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka, autor dzieła "Roczniki czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego" - pierwszego zapisu historii polskiej. Urodził się w 1415 roku.
W 400. rocznicę śmierci prochy Jana Długosza zostały przeniesione do nowo powstałej Krypty Zasłużonych na Skałce w Krakowie.

W 1802 roku Napoleon Bonaparte ustanowił Order Legii Honorowej, obecnie najwyższe odznaczenie wręczane w imieniu rządu francuskiego.

W 1912 roku zmarł Bolesław Prus (właściwe nazwisko Aleksander Głowacki) - pisarz, publicysta, współtwórca polskiego realizmu krytycznego, autor między innymi "Lalki", "Faraona" i "Emancypantek", uczestnik powstania styczniowego. Urodził się w 1847 roku.

W 1941 roku pancernik „Bismarck” wypłynął z Gdyni w swój pierwszy rejs bojowy, po czym, po dołączeniu krążownika ciężkiego „Prinz Eugen” i eskorty, wziął kurs na Wielki Bełt. 27 maja „Bismarck” został zatopiony przez aliantów na północno-wschodnim Atlantyku.

W 1962 roku podczas imprezy z okazji zbliżających się 45. urodzin prezydenta Johna F. Kennedy’ego, Marilyn Monroe wykonała dedykowany mu utwór "Happy Birthday to You."

W 1977 roku zakończył się ostatni regularny kurs Orient Expressu na trasie Paryż-Stambuł. Pierwszy skład wyruszył 4 października 1883 roku. Był to symbol komfortu i bogactwa. Luksusowe wagony sypialne i restauracyjne słynące ze swej kuchni sprawiły, że pociągiem podróżowały osoby arystokratycznego pochodzenia, dyplomaci i ludzie biznesu.

W 1978 roku polscy himalaiści Eugeniusz Chrobak i Wojciech Wróż jako pierwsi zdobyli szczyt Kanczendzangi Południowej w Himalajach.

W 2007 roku w Warszawie na Saskiej Kępie odsłonięto pomnik Agnieszki Osieckiej.

W 2018 roku książę Harry poślubił amerykańską aktorkę Meghan Markle.

W 1506 roku zmarł Krzysztof Kolumb - żeglarz i podróżnik, odkrywca Ameryki w 1492 roku. Był kapitanem wyprawy, która na trzech okrętach, poszukując zachodniej drogi morskiej do Indii, jako pierwsza w historii nowożytnych odkryć geograficznych pokonała Ocean Atlantycki i 12 października 1492 roku dotarła do Indii Zachodnich (Antyli) u wybrzeży Ameryki. (ur. 1451 r.)

W 1792 roku poświęcono i otwarto cmentarz położony na polach wsi Powązki pod Warszawą. W następnym roku ukończono tam budowę kościoła pod wezwaniem św. Karola Boromeusza, ufundowanego przez króla Stanisława Augusta i księdza prymasa Michała Poniatowskiego.

W 1881 roku urodził się Władysław Sikorski - generał, polityk, w latach 1939-1943 premier polskiego rządu w Londynie, organizator i wódz naczelny Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Zginął w niewyjaśnionej do dziś katastrofie lotniczej nad Gibraltarem w nocy z 3 na 4 lipca 1943 roku. Został pochowany na Cmentarzu Lotników Polskich w Newark w Wielkiej Brytanii. 14 września 1993 roku jego prochy sprowadzono do kraju, a 17 września pochowano na Wawelu.

W 1901 roku we Wrześni niemiecki nauczyciel wymierzył karę cielesną 14 polskim dzieciom za odmowę odpowiadania w języku niemieckim na lekcji religii, co doprowadziło do wybuchu strajku uczniowskiego.

W 1956 roku Stany Zjednoczone przeprowadziły pierwszą próbę z bombą wodorową w atmosferze. Wybuch nastąpił nad wyspą Namu na atolu Bikini.

W 1980 roku Henryk Jaskuła wpłynął do portu w Gdyni, kończąc trwający 344 dni samotny rejs dookoła świata na jachcie Dar Przemyśla. Pierwszy Polak i trzeci żeglarz w historii, który samotnie, bez zawijania do portów okrążył Ziemię.

W 2019 roku Wołodymyr Zełenski - z wykształcenia prawnik, polityk, satyryk, aktor, scenarzysta, prezenter telewizyjny, producent filmowy i przedsiębiorca, został prezydentem Ukrainy. Jego postawa w czasie rosyjskiej inwazji przyniosła mu międzynarodowe uznanie. Przez wielu zagranicznych komentatorów został wówczas określony jako mąż stanu i bohater narodowy. Został Człowiekiem Roku tygodnika „Time” w 2022.

W 2019 roku w Krakowie urodziły się pierwsze w kraju sześcioraczki.

W 1841 roku zmarł Julian Ursyn Niemcewicz - pisarz i publicysta, działacz Stronnictwa Patriotycznego, współredaktor "Gazety Narodowej i Obcej", autor komedii politycznej "Powrót posła", powieści "Pamiętniki czasów moich" oraz wielu pism antytargowickich. Był sekretarzem Tadeusza Kościuszki oraz posłem na Sejm. Urodził się w 1758 roku.

W 1904 roku utworzono Międzynarodową Federację Piłki Nożnej FIFA .

W 1910 roku nowo wybudowanej żydowskiej osadzie nadano nazwę Tel Awiw. Obecnie to drugie pod względem wielkości miasto Izraela. Stolicą proklamowaną przez Izrael jest Jerozolima, jednak ONZ nie uznaje tego faktu, dlatego większość ambasad mieści się w Tel Awiwie.

W 1921 roku urodził się Andriej Sacharow, fizyk i obrońca praw człowieka, laureat Pokojowej Nagrody Nobla z 1975 roku. Sacharow był na początku lat 60. współtwórcą radzieckiej bomby wodorowej i zarazem przeciwnikiem korzystania z tej broni. Za wystąpienia przeciwko polityce radzieckiej pozbawiony godności i tytułów naukowych, zesłany w 1980 roku do miasta Gorki, powrócił do Moskwy w 1986 roku po śmierci Breżniewa. W 1988 roku Parlament Europejski utworzył Nagrodę Sacharowa jako wyróżnienie dla osób zasłużonych w walce na rzecz praw człowieka i wolności. Zmarł w 1989 roku.

W 1921 roku w Krakowie ukazał się pierwszy numer "Przeglądu Sportowego", ogólnopolskiego dziennika o tematyce sportowej wydawanego do dziś.

W 1921 roku zaczęła się bitwa w rejonie Góry Świętej Anny - seria zaciekłych walk powstańców śląskich z niemieckim Freikorpsem w czasie III powstania śląskiego, zakończona 27 maja wyparciem Ślązaków przez Niemców.

W 2014 roku na terenie kompleksu World Trade Center w Nowym Jorku otwarto National September 11 Memorial & Museum.

W 2017 roku w Białymstoku, Lublinie i Rzeszowie odbyły się pierwsze w historii Wojsk Obrony Terytorialnej przysięgi wojskowe.

W 1762 roku w Rzymie została odsłonięta fontanna di Trevi - najbardziej znana fontanna na świecie. Forma tej barokowej fontanny przypomina fasadę budynku, ma 20,0 m szerokości i 26,0 m wysokości. Zdobią ją alegoryczne postaci przedstawiające morze, pory roku, zdrowie, obfitość i in.

W 1842 roku pociąg „Silesia” zainaugurował linię Kolei Górnośląskiej na odcinku Wrocław-Oława - najstarszej na terytorium dzisiejszej Polski.

W 1859 roku urodził się Arthur Conan Doyle - angielski pisarz, czołowy przedstawiciel nurtu powieści detektywistycznej, w których głównym bohaterem jest Sherlock Holmes, autor powieści grozy "Pies Baskervillów", "Dolina trwogi", "Znak czterech", "Studium w szkarłacie". (zm. 07.07.1930)

W 1874 roku zmarła Maria Kalergis - pianistka i mecenas sztuki. Miała wielki wpływ na rozwój kultury muzycznej w Warszawie. Była wielką miłością i muzą Cypriana Kamila Norwida. (ur. w 1822 r.)

W 1966 w Warszawie odsłonięto pomnik Marii Konopnickiej, ufundowany ze składek dzieci staraniem redakcji "Płomyczka".

W 1972 roku Cejlon został proklamowany republiką, zmieniając jednocześnie nazwę na Sri Lanka.

W 1992 roku prezydenci Lech Wałęsa i Borys Jelcyn podpisali w Moskwie polsko-rosyjski traktat o przyjaźni i dobrosąsiedzkiej współpracy.

W 2010 roku sarkofag ze szczątkami Mikołaja Kopernika został uroczyście pochowany w bazylice archikatedralnej we Fromborku. Poszukiwania szczątków wielkiego uczonego były długotrwałe i wielokrotnie wznawiane, aż dopiero w 2005 roku pod jednym z ołtarzy fromborskiej katedry znaleziono szkielet, który mógł być szczątkami Mikołaja Kopernika. Potwierdziły to szczegółowe badania.

W 1618 roku miała miejsce tzw. II defenestracja praska. Czescy protestanci, wobec cofnięcia przywilejów nadanych im przez poprzedniego cesarza, wyrzucili przez okno zamku na Hradczanach przedstawicieli cesarza Macieja Habsburga. Był to początek wojny trzydziestoletniej (1618 -1648), w wyniku której Czechy utraciły niepodległość.

W 1842 roku urodziła się Maria Konopnicka - poetka, nowelistka, krytyk i tłumaczka. Do jej najważniejszych utworów należą cykle liryków ludowych "Na fujarce", "Z łąk i pól" oraz "Ku chacie". Dzieci znają ją jako autorkę bajki "O krasnoludkach i sierotce Marysi". (zm. 27.02.1910)

W 1871 roku zmarł Jarosław Dąbrowski, działacz rewolucyjny i niepodległościowy, generał Centralnego Komitetu Narodowego w powstaniu styczniowym, uczestnik Komuny Paryskiej zginął w obronie Paryża. (ur. 1836)

W 1883 roku zmarł Cyprian Kamil Norwid - poeta, dramatopisarz, malarz i rzeźbiarz. Autor cyklów prozy "Czarne kwiaty" oraz "Białe kwiaty", zbioru wierszy "Vade-mecum". Za życia niedoceniany, odkryty ponownie w okresie Młodej Polski. Jego "Dzieła zebrane" ukazały się dopiero w 1968 roku. (ur. 24.09.1821)

W 1892 roku krakowski kościół Ducha Świętego został wysadzony w powietrze w celu pozyskania gruntu pod budowę gmachu Teatru im. Juliusza Słowackiego. Na wieść o tym wydarzeniu Jan Matejko zwrócił dyplom honorowego obywatela miasta Krakowa, oświadczając przy tym, że już nigdy nie będzie wystawiał w nim swoich obrazów.

W 1923 roku polski żaglowiec szkolny "Lwów", znany w literaturze jako "kolebka nawigatorów" odbył swój pierwszy transatlantycki rejs. Poprzednio pływał pod banderami brytyjską, włoską i holenderską. Kapitanem „Lwowa” był m.in. znany z książki "Znaczy Kapitan" kpt. Mamert Stankiewicz. Jako pierwsza polska jednostka „Lwów” w swych podróżach szkolno-handlowych odwiedził szereg portów Bałtyku, Morza Północnego, Śródziemnego, Czarnego, oraz Atlantyku, wszędzie robiąc wrażenie wyglądem swoim i załogi, godnie reprezentując odrodzoną Polskę, a jego załoga była w wielu portach zapraszana przez miejscowe władze na specjalnie dla niej wydawane przyjęcia. 13 sierpnia 1923 r. jako pierwszy polski statek przekroczył równik w trakcie rejsu do Brazylii. Pływał do 1929 roku.

W 1995 roku Marek Kamiński i Wojciech Moskal, po ponad 70-dniowej pieszej wędrówce, jako pierwsi Polacy dotarli do Bieguna Północnego.

W 2006 roku zmarł Kazimierz Górski, legendarny trener reprezentacji Polski w piłce nożnej, piłkarz. Przed II wojną światową był zawodnikiem klubów lwowskich. Jeden raz zagrał w reprezentacji Polski w 1948 roku w meczu z Danią. W latach 1971 -1976 prowadził reprezentację Polski, z którą zdobył złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium w 1972 roku. Jest uznawany za najwybitniejszego trenera polskiej reprezentacji narodowej w piłce nożnej. Napisał wspomnienia "Z ławki trenera". (ur. w 1921).

W 2019 roku rozpoczęły się 22. Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej, po raz pierwszy rozgrywane na polskich boiskach.

W 1543 roku zmarł Mikołaj Kopernik. Był astronomem, matematykiem, ekonomistą i lekarzem. W 1510 roku osiadł we Fromborku, gdzie prowadził badania astrologiczne i pracował nad swoim głównym dziełem "O obrotach sfer niebieskich". W pracy tej udowodnił prawdziwość heliocentrycznego modelu świata. Sformułował też prawo ekonomiczne o wypieraniu lepszego pieniądza przez gorszy. (ur. 19.02.1473)

W 1609 roku król Zygmunt III Waza opuścił wraz z rodziną Kraków. W 1595 roku Zamek Królewski na Wawelu, strawił pożar. 18 marca 1596 roku król podjął decyzję o przeniesieniu stolicy z Krakowa do Warszawy. Tym samym Warszawa stała się nową stolicą Polski.

W 1689 roku angielski parlament uchwalił akt tolerancyjny, który zapewnił opiekę protestantom na Wyspach Brytyjskich. W dokumencie celowo zostali pominięci katolicy.

W 1829 roku car Mikołaj I Romanow został koronowany w Warszawie na króla Polski.

W 1844 roku Samuel Morse przesłał z Waszyngtonu do Baltimore pierwszą w historii wiadomość za pomocą telegrafu elektrycznego.

W 1943 roku brytyjski ambasador przy polskim rządzie na uchodźstwie w Londynie Owen O’Malley przesłał do ministra spraw zagranicznych Anthony’ego Edena tajny raport na temat zbrodni katyńskiej, w którym wskazał na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia zbrodni przez ZSRR.

W 2002 roku Sejm RP przyjął ustawę o rozwiązaniu Urzędu Ochrony Państwa i powołaniu w jego miejsce Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu.

W 2007 roku Sejm RP przyjął ustawę dotyczącą finansowania leczenia ofiar wypadków drogowych z OC i ustawę o utworzeniu Wojsk Specjalnych RP.

W 992 roku zmarł Mieszko I, książę Polan z dynastii Piastów, sprawujący władzę od około 960 roku, uważany za twórcę państwowości polskiej. Poprzez przyjęcie chrztu w 966 roku oraz ślub z księżniczką czeską Dobrawą włączył państwo w zachodni krąg kultury chrześcijańskiej.

W 1477 roku Wit Stwosz rozpoczął w Krakowie pracę nad Ołtarzem Mariackim, która trwała 12 lat. Dzieło było gotowe na dzień Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (15 sierpnia) 1489, patronackie święto kościoła Mariackiego.

W 1720 roku do portu w Marsylii przypłynął z Bliskiego Wschodu statek, którego chorująca załoga wywołała dwuletnią epidemię dżumy z ponad 40 tys. ofiar śmiertelnych.

W 1948 w więzieniu na Rakowieckiej w Warszawie wykonano wyrok śmierci na rotmistrzu Witoldzie Pileckim.

W 1961 roku w czasie przemówienia w Kongresie John F. Kennedy przedstawił projekt wysłania do końca dekady człowieka na Księżyc i jego bezpiecznego sprowadzenia na Ziemię. Projekt prezydenta urzeczywistnił się 20 lipca 1969 roku, kiedy to trzech amerykańskich kosmonautów wylądowało na Księżycu, a 24 lipca bezpiecznie wodowali na Pacyfiku.

W 1972 roku Sejm PRL ratyfikował układ o granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej zawarty w grudniu 1970 roku między Polską i Republiką Federalną Niemiec.

W 1997 roku w Polsce odbyło się ogólnonarodowe referendum konstytucyjne. W głosowaniu została przyjęta obowiązująca obecnie ustawa zasadnicza, uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997. Za przyjęciem konstytucji głosowało 52,71 procent uczestników referendum, przeciwko - 45,89 procent.

W 2014 roku zmarł Wojciech Jaruzelski - generał, polityk, pierwszy prezydent III Rzeczypospolitej Polskiej. (ur. w 1923 r.)

W 2018 roku ponad 66% głosujących w referendum w Irlandii opowiedziało się za uchyleniem 8. poprawki do konstytucji, która w 1983 wprowadziła zakaz aborcji.